تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران
تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران

هرمز و نقش آن در شبکه تجارت بین‌المللی عصر ایلخانان مغول

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

قربانعلی کناررودی

استادیار تاریخ، عضو هیات علمی پژوهشکده اسناد، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، تهران، ایران

10.30465/ehs.2026.55010.2111
چکیده
هرمز به دلیل موقعیت جغرافیایی ممتاز، قرارگرفتن در مسیرهای دریایی خلیج فارس و دریای عمان و ارتباط با مراکز تجاری شرق و غرب، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بود. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین جایگاه هرمز در شبکه تجارت بین‌المللی عصر ایلخانان و بررسی عوامل مؤثر بر اهمیت‌یافتن آن در ساختار مبادلات دریایی این دوره است. پژوهش حاضر با روش تاریخی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اهمیت هرمز صرفاً ناشی از موقعیت جغرافیایی آن نبود، بلکه برآیند تعامل میان موقعیت راهبردی، امنیت و تسهیلات تجاری، فعالیت بازرگانان و ارتباط آن با شبکه بنادر و مراکز تجاری منطقه بود. هرمز در این دوره به‌عنوان یکی از نقاط واسط میان شبکه‌های تجاری خلیج فارس، دریای عمان و اقیانوس هند عمل می‌کرد و در جابه‌جایی کالا، انتقال ثروت و پیوند بازارهای منطقه‌ای با حوزه‌های تجاری دوردست نقش داشت. همچنین، گسترش مناسبات اقتصادی قلمرو ایلخانان با مناطق پیرامونی و رونق تجارت دریایی، زمینه مساعدی برای تقویت موقعیت تجاری هرمز فراهم ساخت. از این منظر، هرمز را می‌توان یکی از گره‌های مهم شبکه تجارت دریایی عصر ایلخانان دانست که اهمیت آن در پیوند میان ظرفیت‌های جغرافیایی و سازوکارهای سیاسی و اقتصادی تجارت شکل گرفت.

کلیدواژه‌ها

خلیج فارس
هرمز
ملوک هرمز
ایلخانان مغول
تجارت بین‌المللی
موضوعات
تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 09 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 24 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 17 شهریور 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما