موقعیت بابل در دشت آبرفتی میان دجله و فرات، در کنار نوسانات شدید آبی ضرورت وجود نظامی کارآمد برای توزیع و بهره‌برداری بهینه از آب را فراهم می‌کرد تا از تبدیل زمینهای کشاورزی به زمینهای بایر جلوگیری کند. از این رو بررسی نظام مدیریت آب در بابل برای فهم کارکردهای اقتصادی و ادرای شاهنشاهی هخامنشی اهمیت بسزایی دارند. گل‌نبشته‌های بجا مانده از دو خاندان موراشو و اگیبی بعنوان طبقه بازرگانان خصوصی امکان بررسی نسبتا دقیق سیاست‌گذاری این نظام را فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با تکیه بر این گل‌نبشته‌ها و با رویکرد تاریخی- تحلیلی و در چارچوب نظریه استبداد شرقی کارل آگوست ویتفوگل می‌کوشد به این پرسش که مدیریت منابع آب چه نسبتی با ساختار قدرت سیاسی داشته و چگونه سازمان‌دهی می‌شد، پاسخ دهد. این پژوهش با بازخوانی گل‌نبشته‌ها به بازنگری انتقادی نظریه ویتفوگل در پرتو مفاهیم قدرت زیرساختی حکومت، مالکیت شاهی و دیوانسالاری ثبت محور می‌پردازد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مالک اصلی شاهنشاه بوده، اما مدیریت اجرایی شبکه‌های آبیاری توسط کارگزاران حکومتی و طبقه بازرگانان خصوصی انجام می‌شد. از این روی ساختار مدیریت آب در بابل نه مصداق کامل جامعه آب‌سالار ویتفوگل، بلکه مصداق بارزی از تمرکز سیاسی همراه با واگزاری اجرایی و تنظیم قرارداد بوده است.
قملاقی، فاطمه. (1405). آب و قدرت در بابل عصر هخامنشی: خوانشی انتقادی از نظریه استبداد شرقی ویتفوگل(با تکیه بر گل‌نبشته‌ها). (e14414). تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران، ()، e14414 https://doi.org/10.30465/ehs.2026.54467.2093
MLA
قملاقی، فاطمه. "آب و قدرت در بابل عصر هخامنشی: خوانشی انتقادی از نظریه استبداد شرقی ویتفوگل(با تکیه بر گل‌نبشته‌ها)" .e14414 ، تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران، ، 1405، e14414. doi: 10.30465/ehs.2026.54467.2093
HARVARD
قملاقی، فاطمه. (1405). 'آب و قدرت در بابل عصر هخامنشی: خوانشی انتقادی از نظریه استبداد شرقی ویتفوگل(با تکیه بر گل‌نبشته‌ها)'، تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران، (), e14414. doi: 10.30465/ehs.2026.54467.2093
CHICAGO
قملاقی، فاطمه، "آب و قدرت در بابل عصر هخامنشی: خوانشی انتقادی از نظریه استبداد شرقی ویتفوگل(با تکیه بر گل‌نبشته‌ها)." تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران، (1405): e14414, doi: 10.30465/ehs.2026.54467.2093
VANCOUVER
قملاقی فاطمه. آب و قدرت در بابل عصر هخامنشی: خوانشی انتقادی از نظریه استبداد شرقی ویتفوگل(با تکیه بر گل‌نبشته‌ها). تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران. 1405;():e14414. doi: 10.30465/ehs.2026.54467.2093
