پژوهش حاضر به واکاوی منطق حکمرانی ساسانی در پیرامون ژئوپلیتیکی خود، با تمرکز بر مسیرهای تجاری و شبکههای پولی شبهجزیره عربستان در سده پایانی پیش از اسلام میپردازد. مسئله اصلی تحقیق بررسی این است که کریدورهای تجاری و شبکههای اقتصادی چه نقشی در شکلگیری، تداوم و بازتولید یا تضعیف قدرت شاهنشاهی ساسانی داشتهاند؟ یافتهها نشان میدهد که ساسانیان تا سده ششم میلادی، به سطحی از عقلانیت ژئوپلیتیکی دست یافته بودند که به آنها اجازه میداد محدودیتهای لجستیکی ارتشهای سرزمینی را از طریق مدیریت هوشمندانه جریانهای اقتصادی و اتکا به سازوکارهای حکمرانی واسطهای و بازیگران محلی جبران کنند. با این حال، با آغاز سده هفتم میلادی، فرسایش تدریجی ناشی از جنگها با بیزانس و بحرانهای درونساختاری، این شبکه را دچار گسست کرد. بهطوریکه براندازی همزمان سلسلههای حائل، اختلال در شبکه توزیع پولی و گسست خطوط مواصلاتی، خلاء ژئوپلیتیکی عظیمی را در جزیرةالعرب ایجاد نمود. در نهایت، فروپاشی هژمونی ساسانی بیش از آنکه محصول فروپاشی اقتصادی باشد، ناشی از گسست درونزای این شبکههای اقتصاد سیاسی و فرسایش سیاسی ناشی از جنگها بود که بستر مادی لازم را برای نخبگان جدید مدینه فراهم ساخت تا تحت لوای اسلام، گرههای مواصلاتی و پولی رهاشده را بازتعریف کرده و نظم نوینی را جایگزین نمایند.
اکبری,حمیدرضا . (1405). اقتصاد سیاسی کریدورهای تجاری و بازتولید قدرت شبکهای شاهنشاهی ساسانی در شبهجزیره عربستان (قرن ششم میلادی تا سقوط ساسانیان). (e14191). تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران, (), e14191 doi: 10.30465/ehs.2026.54715.2102
MLA
اکبری,حمیدرضا . "اقتصاد سیاسی کریدورهای تجاری و بازتولید قدرت شبکهای شاهنشاهی ساسانی در شبهجزیره عربستان (قرن ششم میلادی تا سقوط ساسانیان)" .e14191 , تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران, , , 1405, e14191. doi: 10.30465/ehs.2026.54715.2102
HARVARD
اکبری حمیدرضا. (1405). 'اقتصاد سیاسی کریدورهای تجاری و بازتولید قدرت شبکهای شاهنشاهی ساسانی در شبهجزیره عربستان (قرن ششم میلادی تا سقوط ساسانیان)', تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران, (), e14191. doi: 10.30465/ehs.2026.54715.2102
CHICAGO
حمیدرضا اکبری, "اقتصاد سیاسی کریدورهای تجاری و بازتولید قدرت شبکهای شاهنشاهی ساسانی در شبهجزیره عربستان (قرن ششم میلادی تا سقوط ساسانیان)," تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران, (1405): e14191, doi: 10.30465/ehs.2026.54715.2102
VANCOUVER
اکبری حمیدرضا. اقتصاد سیاسی کریدورهای تجاری و بازتولید قدرت شبکهای شاهنشاهی ساسانی در شبهجزیره عربستان (قرن ششم میلادی تا سقوط ساسانیان). تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران. 1405;():e14191. doi: 10.30465/ehs.2026.54715.2102
