تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران

سیاست های حکامِ قاجاری در حوزه کشاورزی در ایالتِ کرمان( 1317ق ـ 1218ق)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی سیرجان

2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران

10.30465/sehs.2024.48442.1973
چکیده
چکیده:

خاک حاصلخیز، اقلیمِ مساعد و متنوعِ ایالت کرمان در دورۀ قاجاریه زمینۀ کشت انواع محصولات زراعی و باغی را در نواحیِ مختلف ایالت فراهم کرده بود. حکام کرمان در دورۀ قاجاریه( 1317 ـ 1218ق) پس از آگاهی از طبیعت اقلیمیِ ایالت برای احراز پایگاه اجتماعی در جامعه، کسب درآمد بیشتر از طریق ازدیاد صادراتِ تولیدات کشاورزی، و ایجاد تفرجگاه برای خود و خانوده شان اغلب دهات حاصلخیز ایالت را تصرف و آباد نمودند. مسألۀ مقالۀ حاضر، ارزیابیِ اثرگذاریِ عملکردهای حکام کرمان در حوزۀ کشاورزی در ایالت کرمان بر سطح تغذیۀ مردم، روندِ مالکیت اراضی خصوصی و میزان آبادانی ایالت است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تبیینی و بر پایۀ منابع کتابخانه ای و اسناد منتشر شده سامان یافته است. بررسی ها نشان می دهد بارزترین تحول، توسعۀ بی رویۀ املاک خصوصیِ حکام بود، که منجر به تقویت نظام ارباب ـ رعیتی گردید. برخی والیان به اصلاح نظام آبیاری، احداث سد و حفر قنات پرداختند. تدبیرِ حکام در توسعۀ کشاورزیِ تجاری منجر به کمبود اقلام غذایی اساسی گردید. والیان برای بهبود وضعیت معیشتی و کمک به زارعان آسیب دیده به دفع آفات از مزارع و باغستانها، واگذاری اراضی خالصه به سادات و منتفذین و گسترش اراضیِ وقفی مبادرت ورزیدند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 12 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 08 دی 1403