تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران

مضامین اقتصادی سند پهلوی شمارۀ 25 طبرستان با تمرکز بر مفهوم «پیمان»

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو

2 گروه تاریخ، دانشگاه تهران

3 گروه تاریخ و باستان‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز

10.30465/ehs.2026.53335.2070
چکیده
سند شمارۀ 25 طبرستان جایگاه ویژه‌ای در بین اسناد طبرستان دارد؛ زیرا جدا از مسائل اجتماعی، تاریخی و سیاسی دربردارندۀ مضامین حقوقی- اقتصادی با محوریت وام، تعهدات مالی، بهره، تاوان و قرارداد شفاهی-کتبی است. این پژوهش در هدف خود به بررسی بستر اقتصادی سند شمارۀ 25 طبرستان با تمرکز بر مفهوم «پیمان» و دیگر واژگان مرتبط و تطبیق آن با مادیان هزار دادستان می‌پردازد. پرسشی که پژوهش حاضر قصد دارد به آن پاسخ دهد، این است که تا چه میزان مضامین اقتصادی سند شمارۀ 25 طبرستان در راستای تداوم و تحول اوضاع اقتصادی پدشخوارگر در پیوند با ساختار اقتصادی و قوانین حقوقی دورۀ ساسانیان بوده است؟ پژوهش حاضر با روش‌شناسی کیفی انجام شده است. داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده و مضامین اقتصادی سند با رویکرد توصیفی–تحلیلی و در چارچوب اصول مادیان هزار دادستان مورد تحلیل قرارگرفته‌ است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ساختار حقوقی-اقتصادی ساسانی در دورۀ گذار/ انتقال در ناحیۀ پدشخوارگر تداوم داشته؛ اما متناسب با شرایط اجتماعی-سیاسی، دچار تحول شده است. این یافته‌ها نقش اسناد طبرستان را به‌عنوان منابع دست اول تاریخ اقتصادی شمال ایران در دو سدۀ نخستین هجری برجسته می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 15 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 30 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 28 خرداد 1405