تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران
تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران

رابطه تجاری بغداد و بصره در قرن دوم و سوم هجری و تاثیر آن بر بازرگانی دریایی خلیج‌فارس

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

بهادر شهریاری

دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام

10.30465/ehs.2026.52783.2058
چکیده
در قرن دوم و سوم هجری، دو شهر بغداد و بصره از بزرگ‌ترین شهرهای اسلامی بودند. بغداد به لحاظ سیاسی و بصره نیز به لحاظ اقتصادی اهمیت برجسته‌ای یافتند.بخش قابل‌توجهی از رونق بغداد و بصره ناشی از رابطه‌تجاری که میان این دو برقرار شد.

سوالی که در مقاله مورد بررسی قرار خواهد گرفت اینکه رابطه تجاری بغداد و بصره چگونه شکل گرفت و چه تاثیری بر بازرگانی‌دریایی خلیج‌فارس داشت. با بررسی صورت‌گرفته به روش توصیف و تحلیل تاریخی، این یافته‌ها حاصل گردید که شکل‌گیری و توسعه و پویایی روابط تجاری بغداد و بصره در قالب مناسبات دریا، کرانه و پسکرانه ذیل سازمان بازرگانی دریایی خلیج‌فارس، اتفاق افتاد. درجغرافیای سیاسی جدید اسلامی در قرن دوم و سوم هجری، شکل‌گیری و اوج‌گیری رابطه تجاری بغداد و بصره متناسب با پیدایی ثبات سیاسی، بسترهای مناسب ارتباطی‌وقابلیت‌های بالای اقتصادی، رقم خورد. با ثبات‌وآبادانی در دشت و پسکرانه(بغداد)، رونق در کرانه پدیدار شد و روابط بازرگانی بغدادوبصره در عصر مزبور، در بالاترین سطح قرار گرفت. این امر فعال‌شدن ظرفیت تجارت دریایی خلیج‌فارس را به‌دنبال داشت و شبکه بازرگانی دریایی خلیج‌فارس میان مدیترانه و شرق‌دور دوره‌درخشانی را شروع نمودند. رونق و شکوفایی بازرگانی دریایی خلیج‌فارس در دوران مزبور مرهون شکل‌گیری رابطه تجاری بغداد و بصره می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

"بغداد"
"بصره"
"خلافت عباسی"
"خلیج‌فارس"
"بازرگانی دریایی"
موضوعات
تحقیقات تاریخ اقتصادی ایران

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 11 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری 02 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 18 خرداد 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما