برآیند اقتصادی هم جواری ساسانیان با خاقانات گوک ترک غربی در عهد خسرو انوشیروان.

نوع مقاله: علمی-ترویجی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ/ دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

در سال 555 میلادی، بومین بر ماوراء سیحون حاکم شد و با ساسانیان روابط مستقیم ÷یدا کرد. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق تاریخی، و با رویکرد تاریخ اقتصادی تلاش دارد تا حقایق اقتصادی مربوط به مناسبات دو دولت را در برهه­ای از تاریخ، با استناد به شواهد مختلف و ترکیب دلایل مستدل و تجزیه ‌وتحلیل آن‌ها ارائه نماید. دستاورد کلی و هدف پژوهش آن است که کامیابی یا ناکامی سیاست­های اقتصادی خاقانات ترک و ساسانیان را در برابر هم -که با توجه به متغیرهای گوناگون در نوسان بوده- نشان دهد. نتایج پژوهشی این مقاله، خواننده را قادر خواهد ساخت تا از روند پیشروی فزاینده اقتصادی دولت­ گوگ­ترک در برابر خسرو اول و تاکتیک سیاسی ساسانیان در برابر اهداف اقتصادی نیروی جدید تصویر نسبتاً شفافی به دست آورد. مشخص شدن نقش امپراتوری بیزانس در قبال نیات اقتصادی ترکان و تاثیر آن بر روند سیاست­های اقتصادی دنیای آن زمان از دیگر نتایج پژوهش کنونی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Economic outcomes of Sassanian Neighborhood with the Turkic Khaganate During Khosrau I's reign.

نویسنده [English]

  • Alireza Soleymanzadeh
Assistant Professor of History/University of Sistan and Baluchestan(USB)
چکیده [English]

Since 545 AD, there has been evidence of the Turkic Khaganat's political-economic contacts with the Sassanid government. Bumin Khagan (551–552), before acceding to the Turkic Khaganate throne, had contacted the Sassanid Empire. From the 555 AD, after the sovrenity of khagante over area beyond the Syr Darya, Khaqanate was neighbors to the Sasanians, and the political- economic contacts between the two governments began from that time on. Economic issues increased the level of such contacts. In any case, this research, using the historical research method, referring to various evidences, including Roman sources, attempts to show the facts of the relations between the Sassanid and Khaganat governments during one of the famous Iranian kings. The research results from this article will enable the reader to gain a fairly clear picture of the economic-political relations of the Sassanid and Göktürk states during the Khosrow-I era. Determining the role of the Byzantine Empire in relation to the economic intentions of the Turks and Sassanid kings and its impact on the economic trends of the world at that time will be current research conclusion.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Sassanian"
  • "Göktürk Khaganate"
  • "Khosrow I"
  • "Istemi Yabgu"
  • "Silk Road"
آل‍ت‍ه‍ای‍م، ‌ف‍ران‍ت‍س‌، روت‌ اس‍ت‍ی‍ل‌ و روب‍رت‌ گ‍وب‍ل(۱۳۸۲)‌. ت‍اری‍خ‌ اق‍ت‍ص‍اد دول‍ت‌ س‍اس‍ان‍ی‌، ترجمه ه‍وش‍ن‍گ‌ ص‍ادق‍ی، ت‍ه‍ران‌: ش‍رک‍ت‌ ان‍تشارات‌ ع‍ل‍م‍ی‌ و ف‍ره‍ن‍گ‍ی‌‏‫.

اشپولر، برتولد و دیگران (1385). ترکان در ایران، ترجمه و تدوین یعقوب آژند، تهران:انتشارات مولی.

ب‍ل‍ن‍ی‍ت‍س‍ک‍ی، آ.(1371).خ‍راس‍ان‌ و م‍اورال‍ن‍ه‍ر (آس‍ی‍ای‌ میانه)، ترجمه پرویز ورج‍اون‍د، ت‍ه‍ران‌: م‍وس‍س‍ه‌ م‍طال‍ع‍ات‌ و تحقیقات فرهنگی (پ‍ژوه‍ش‍گ‍اه‌): م‍رک‍ز اس‍ن‍اد فرهنگی‌ آس‍ی‍ا.

پ‍روک‍وپ‍ی‍وس(1382)‌.ج‍ن‍گ‌ه‍ای‌ ای‍ران‌ و روم‌، ت‍رج‍م‍ه‌ م‍ح‍م‍د س‍ع‍ی‍دی،‌ ت‍ه‍ران‌: ش‍رک‍ت‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ علمی و فرهنگی.

پیگولفسکایا،نینا(1391). ایران و بیزانس در سده‌های ششم و هفتم میلادی، ترجمه کامبیز میربهاء، تهران: ققنوس‏‫.

درژ، ژان‌ پ‍ی‍ر و ام‍ی‍ل‌ م‌. ب‍وه‍رر(1378)، ج‍اده‌ اب‍ری‍ش‍م‌،ترجمه ه‍رم‍ز ع‍ب‍دال‍ل‍ه‍ی‌، ت‍ه‍ران‌: روزن‍ه‌ کار.

دری‍ای‍ی، ت‍ورج‌(1382).تاریخ و ف‍ره‍ن‍گ‌ ساسانس، ت‍رج‍م‍ه‌ م‍ه‍رداد ق‍درت‌دیزجی‌، ت‍ه‍ران‌: ق‍ق‍ن‍وس‌‏‫.

دری‍ای‍ی، ت‍ورج‌(1383)‌.ش‍اه‍ن‍ش‍اه‍ی‌ س‍اس‍ان‍ی‌،ت‍رج‍م‍ه‌ مرتضی‌ ث‍اق‍ب‌ف‍ر،ت‍ه‍ران‌: ق‍ق‍ن‍وس‌‏‫‏‏.

دینورى، ابوحنیفه احمد بن داود(1371). اخبار الطوال،ترجمه محمود مهدوى دامغانى، تهران:نشر نى.

رضا، عنایت‌الله(1374). ایران و ترکان در روزگار ساسانیان،تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

رئیس‌نیا، رحیم [و دیگران](1389).ترکان تاریخ، زبان، ادبیات، تهران:کتاب مرجع‏‫.

طب‍ری‌، م‍ح‍م‍دبن‌ ج‍ری‍ر(1378).تاریخ‌نامه طبری،گ‍ردان‍ی‍ده‌ م‍ن‍س‍وب‌ ب‍ه‌ ب‍ل‍ع‍م‍ی‌ ب‍ه‌ ت‍ص‍ح‍ی‍ح‌‌ م‍ح‍م‍د روش‍ن‌، تهران: سروش. جلد 2.

فرانک، آیرین و دیوید ب‍راون‍س‍ت‍ون‌ (1376). جاده ابریشم،ترجمه محسن ثلاثی، تهران: سروش(ان‍ت‍ش‍ارات‌ ص‍دا و سیما).

فرای، ری‍چ‍ارد‌نلسون(1388). ت‍اری‍خ‌ ب‍اس‍ت‍ان‍ی‌ ای‍ران‌، ترجمه م‍س‍ع‍ود رجب نیا، ت‍ه‍ران‌: ش‍رک‍ت‌ ان‍ت‍ش‍ارات‌ علمی و فرهنگی‏‫.

کاشغری، محمود(1384)، دیوان لغات الترک، ترجمه حسین محمدزاده صدیق، تبریز: نشر اختر.

کیان‌راد، حسین(1385). جامعه و اقتصاد عصر ساسانی، تهران: سخن.

گروسه، رنه(1365).امپراتوری صحرانوردان،ترجمه عبدالحسین میکده،تهران:شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.

مقدسى، مطهر بن طاهر (1374). آفرینش و تاریخ،ترجمه محمدرضا شفیعى کدکنى، تهران: نشر آگه، ج. اول.

ویسهوفر، ژوزف(1389).ایرانیان، یونانیان و رومیان: نگاهی به داد و ستد فرهنگی میان ایران و یونان، ترجمه جمشید ارجمند. تهران: فرزان روز‏‫.

وینتر، انگلبرت و بئاته دیگناس(1387).روم و ایران دو قدرت جهانی درکشاکش و همزیستی؛ ترجمه‌ کیکاووس جهانداری، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز‏‫.

هوارد،جیمز(1393).«دولت و جامعه ایران در اواخر دوره ساسانی»در، وستا سرخوش کرتیس و سارا استوارت‏‫، عصر ساسانی، ترجمه محمدتقی ایمان‌پور و کیومرث علی‌زاده، مشهد‏‫: دانشگاه فردوسی مشهد‏‫،صص.180-163

Adas, Michael (2001). Agricultural and Pastoral Societies in Ancient and Classical History,Philadelphia: Temple University Press.

Beckwith, Christopher I. (2009). Empires of the Silk Road: A History of Central Eurasia from the Bronze Age to the Present,Princeton: Princeton University Press.

Beg, Saif(1990), “The Gök Turk and the Sasanians: The Wars of the Silk Road”in, Denis, Sinor,The Cambridge History of Early Inner Asia [vol.1], London: Cambridge University Press.

Cihan, Cihad(2017).”Türk Devlet Felsefesi Açısından Kök Türk Devleti'nin Dış Politikası", Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3 (1), 59-71. June 9.

Gyselen, Ryka (1996), “Economy iv. In the Sasanian Iran,” in Encyclopedia Iranica Volume VIII, California: Mazda Publisher

Karadeniz, Yılmaz (2011)."I. Hüsrev Döneminde İpek Yolu Üzerinde Sasani-Göktürk Mücadelesi (531–579,.”Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi,Cilt: 4. Sayı: 16

Kitagawa Joseph (2002).The Religious Traditions of Asia: Religion, History, and Culture,London: Routledge.

Litvinsky, B. A., Zhang Guang-da, R. Shabani Samghabadi, eds.( 1996). History of the Civilizations of Central Asia, Volume III: The Crossroads of Civilizations: A.D. 250 to 750. Paris: UNESCO Publishing.

Litvinsky B.A., Zhang Guang-da, R.Shabani Samghabadi (1996). History of Civilizations of Central Asia - Vol. 3,Paris:UNESCO.

Liu, Xinru.(2010). The Silk Road in World History,London: Oxford University press.

Luttwak, Edward N.(2009).The Grand Strategy of the Byzantine Empire, Harvard: Harvard University Press.

Menander Protector) .(1985The history of Menander the Guardsman, Ed. and trans. R. C. Blockley. (ARCA classical and medieval texts, papers and monographs, 17.), Liverpool: F. Cairns.

Theophylact Simukata (1987). History, Translated by Micheal and Mary Whitny, London: Oxford University Press.