ایران‌گرایی در اخبار الطِّوال ابوحنیفۀ دینوری

نوع مقاله: علمی-ترویجی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

یکی از مهم‌ترین منابع تاریخی دورۀ اسلامی که آگاهی‌های ارزنده‌ای دربارۀ تاریخ ایران باستان، به‌ویژه دورۀ ساسانیان، و البته تاریخ اسلام تا مرگ خلیفه المُعتَصم بالله (218 - 227 ق) به دست می‌دهد، اخبار الطِّوال ابوحنیفه احمد بن داود بن ونند دینوری است. پاره‌ای پژوهندگان هم‌داستان‌اند که دینوری با گرایش و چشم‌انداز ایرانی و ملی‌گرایانه اخبار الطِّوال را به نگارش درآورده است، چنان‌که می‌کوشد رخدادهای تاریخ پیش از اسلام، تاریخ پیغامبران از آدم به بعد، تاریخ پادشاهان ایرانی، تاریخ یمن و تاریخ عربستان، را از چشم‌انداز تاریخ شاهنشاهی ایران گزارش دهد و حتی در گزارش تاریخ دورۀ اسلامی، علاقۀ‌ خود را به رخدادهای دنیای ایرانی کاملاً نشان می‌دهد. با وجود این، تاکنون پژوهش جداگانه‌ای دربارۀ این شیوۀ نگاه دینوری، که می‌توان آن را «ایران‌گرایی» ابوحنیفۀ دینوری نامید، انجام نگرفته است. در این جُستار کوشش خواهد شد نشانه‌ها و بازتاب‌های ایران‌گرایی دینوری در اخبار الطِّوال بررسی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Iranism in Abū Ḥanīfa Dīnavarī’s Aķbār Al-Ţewāl

نویسنده [English]

  • Shahram Jalilian
Assistant Professor, Department of History Shahid Chamran University
چکیده [English]

One of the main historical sources of Islamic Period which provides valuable information about the history of ancient Iran, specially the history of Sasanians, as well as the history of Islam up to the death of the caliph Motasem (d. 227 A.H), is Abū Ḥanīfa Aḥmad b. Dāwūd b. Wanand Dīnavarī’s (d. 282 A.H/ 895 AD) Aķbār Al-Ţewāl “The book of the long historical narratives.” Some of the researchers believe that Dīnavarī has written Aķbār Al-Ţewāl from an Iranian viewpoint and trend and with an Iranian nationalism, as he tries to report the events of the pre-Islamic history - the history of prophets from Adam onward, the history of Iranian kings, the history of Yemen and the history of Arabia- from the standpoint of the history of Iranian Empire; even in reporting the history of Islamic period, he shows his interest to the events of the Iranian world. Nevertheless, so far no specific research about Dīnavarī’s viewpoint which can be named as Abū Ḥanīfa Dīnavarī’s Iranism, is done. In this research I will attempt to investigate the signs and the reflection of Dīnavarī’s Iranism in Aķbār Al-Ţewāl.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iranism
  • Abū Ḥanīfa Dīnavarī
  • Aķbār Al-Ţewāl
  • Sasanians
  • Omavies
  • Abbasid