Management of Iran's Economic Crisis during World War II: Analyzing the Performance of the Administrative System and State Officials (1941-1946)

Mamsoury, Marziye; Hassanzadeh, Esmaeil

doi:10.30465/ehs.2025.52788.2061

Management of Iran's Economic Crisis during World War II: Analyzing the Performance of the Administrative System and State Officials (1941-1946)

Document Type : .

Authors

Marziye Mamsoury ¹

Esmaeil Hassanzadeh ²

¹ PhD student of Iranian history, Alzahra University, Tehran, Iran

² Associate Professor of History, Faculty of Literature, Alzahra University, Tehran, Iran

https://doi.org/10.30465/ehs.2025.52788.2061

Abstract

The period from 1941 to 1946 CE (1320 to 1325 AHSh), coinciding with World War II and the Allied occupation of Iran, is considered one of the most critical economic eras in modern Iranian history. During this pivotal juncture, the country's administrative system, as the executive arm of the state, played a decisive role in managing and controlling economic crises. However, the performance of state agents in these critical circumstances was confronted with numerous structural and functional challenges.

Consequently, this research, employing a historical analysis method and examining documentary and library sources, seeks to answer the following question: How was the performance of government agents in implementing state measures to manage Iran's economic crisis during World War II (1941-1946)?

The hypothesis of this study posits that the performance of state agents in this sensitive period—specifically in implementing laws and regulations, in administrative and financial operations, and in the rationing and distribution of essential goods—failed to demonstrate effectiveness in crisis management.

The findings of the research indicate that the Iranian bureaucracy was plagued by issues such as a lack of transparency in the allocation of duties, weak supervisory mechanisms, and deviation from established policies.

Keywords

: Economic Crisis

World War II

Allied Occupation

Government bureaucracy

Government Officials.The Second Pahlavi Era

Subjects

Political economy

کتاب‌ها:
- ابتهاج، ا. (۱۳۷۱). خاطرات ابوالحسن ابتهاج. تهران: نشر علمی.
- علی البصری، رضاشاه کبیر. (۱۳۵۰). یادداشت‌های اعلیحضرت رضاشاه کبیر در زمان ریاست الوزراء و فرماندهی کل قوا، جلد ۱، مترجم: شهرام کریملو. تهران: ستاد بزرگ ارتشداران.
- آبراهامیان، ی. (۱۳۹۳). ایران بین دو انقلاب (ا. گل‌محمدی و م. ا. فتاحی، مترجمان). تهران: نشر نی.
- بولارد، ر. و. (۱۳۷۸). خاطرات سرریدر ویلیام بولارد سفیر کبیر انگلستان در ایران: نامه‌های خصوصی و گزارش‌های محرمانه (غ. میرزاصالح، مترجم). تهران: طرح نو.
- کیانی هفت‌لنگ، ک.، و بدیعی، پ. (۱۳۷۹). ایران در بحران. تهران: سازمان اسناد ملی ایران.
- کدی، ن. ر. (۱۳۹۳). تاریخ ایران مدرن (ا. فتاحی، مترجم). تهران: نشر نی.
- میلسپو، آ. س. (۱۳۷۰). آمریکایی‌ها در ایران (ه. مهدوی، مترجم). تهران: نشر البرز.
- میلسپو، آ. س. (۱۳۷۷). ماموریت در ایران (م. تدین، مترجم). تهران: نشر علم.
- اسکرین، ک. (۱۳۶۳). جنگ جهانی در ایران (غ. صالحیار، مترجم). تهران: سلسله.
- استندینگ، گ. (۱۴۰۰). فساد در نظام سرمایه‌سالار (ف. چهاربند، مترجم). تهران: نهادگرا.
مقالات:
- عالی زاده و همتی. (۱۳۹۶). اقدامات اجتماعی و سیاسی دستگاه اداری پهلوی اول در انحصار ساختار سیاسی. مجله علوم اجتماعی، 24(78).
- احمد گل محمدی. (۱۳۹۲). آسیب‌شناسی دولت در ایران در دوره پهلوی: فساد سیاسی به روایت اسناد. پژوهشنامه علوم سیاسی, 8(2).
- زندیه و آدینه وند. (۱۴۰۰). تاملی بر طرح قانون تصفیۀ کارمندان دولت (۱۳۲۹-۱۳۲۸ش). جستارهای تاریخی, 2.
- علم و حاجیانی. (۱۳۹۹). قانون استخدام کشوری در دوره پهلوی دوم با تکیه بر اسناد. فصلنامه گنجینه اسناد, 117.
- منصوری، م.، حسنزاده، ا. (۱۳۹۹). سیاست ها و برنامه های دولت های ایران در بحران قند و شکر در جنگ جهانی دوم. تحقیقات تاریخ اقتصادی, 9(2). https://doi.org/10.30465/sehs.2021.34237.1658
- منصوری، م.، نوروزی، ج. (۱۴۰۳). بحران چای در ایران مقارن جنگ جهانی دوم (۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ ش). تحقیقات تاریخ اقتصادی, 13(1). https://doi.org/10.30465/sehs.2023.44748.1900
- منصوری، م.، حسنزاده، ا. (۱۴۰۴). تحلیل سیاست انحصار دولتی در مدیریت بحران اقتصادی در ایران (جنگ جهانی دوم): ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵. پژوهش‌های تاریخی, 17. https://doi.org/10.22108/jhr.2025.144723.2773
نشریات و روزنامه‌ها:
- اطلاعات (سری‌های 16 تا 19).
- نامه اقتصاد و بازرگانی، شماره 11.
- روزنامه پرچم، سال 21، شماره 253.
- روزنامه ستاره، ۱۳۲۳، شماره 12.
- روزنامه شهریار.
- روزنامه آینده، سال دوازدهم، ۱۳۲۰.
- روزنامه رستاخیز.
- روزنامه صبا.
- روزنامه بانو، ۱۳۲۳.
- روزنامه مرد امروز، ۱۳۲۱.
اسناد (سازمان اسناد و کتابخانه ملی):
- ساکما، 006698/240
- ساکما، 029630/240
- ساکما، 20517/240
- ساکما، 101931/240
- ساکما، 205517/240
- ساکما، 043067/240
- ساکما، 0006698/240
- ساکما، 017397/240
- ساکما، 066611/310
- ساکما، 001435/310
- ساکما، 0001283/310
- ساکما، 002809/310
- ساکما، 310/1735
- ساکما، 240/11031
- ساکما، 297/32518
- ساکما، 310/1449
- ساکما، 240/18247