پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ) پژوهش‌نامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی 2383-1278 1 2 2013 03 16 Masjed Soleiman, the First Oil City of Middle-East, and its Population and Fabric-Spatial Changes in Time مسجدسلیمان، نخستین نفت‌شهر خاورمیانه و تحولات جمعیتی و کالبدی ـ فضایی آن در گذر زمان 89 115 580 FA مسعود صفایی‌پور دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز بهار حبیبیان کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز معصومه نقدی‌پور بیرگانی کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز Journal Article 2012 08 27 Life, evolution and decadence of cities in time are under influence of various factors. The factors also change the density and the nature of inhabitant groups in cities and the current fabric and the kind of activities performing in them. Masjed Soleiman, as the first oil city in middle-east and the first city with the mineral company in Iran, in its lifespan since ancient times, was affected by various factors and has witnessed a lot of vicissitudes that has changed its fabric and economical and social space. Therefore, now it suffers from a lot of complex problems such as fabric, economical, social-cultural and environmental problems. The present study, which has been conducted through descriptive-interpretive method and based on historical geography analysis, has scrutinized the emergence and changes of the city through different periods of time. It also has scrutinized Masjed Soleiman as an inhabitant place affected by external factors. The results show that reciprocal factors like urban schematization cessation and dependence on one-dimensional goals and also inhabitants’ shaped identity and sense of belonging to the city has increased the complexity and urban problems of this residence. حیات، تکامل، و زوال شهرها در ادوار مختلف نتیجۀ تأثیر عوامل گوناگون در طول زمان است که علاوه بر تغییر در تراکم و ماهیت گروه‌‌های ساکن در شهر، کالبد و نوع فعالیت‌‌های جاری در آن را نیز متحول می‌کند. شهر مسجدسلیمان، اولین شهر نفتی خاورمیانه و نخستین شرکت‌‌شهر معدنی ایران، در طول حیات خود از دوران باستان تاکنون تحت تأثیر عوامل مختلف، فراز و نشیب‌‌هایی را پشت سر گذاشته که فضای اقتصادی و اجتماعی و همچنین کالبد آن را دست‌خوش تغییرات بسیاری کرده است و امروز درگیر مشکلات پیچیدۀ کالبدی، اقتصادی، فرهنگی ـ اجتماعی، و زیست‌‌محیطی است. در این پژوهش که با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر مبنای تحلیل جغرافیای تاریخی شهر انجام شده‌‌، علاوه ‌بر بررسی عوامل پیدایش و تغییرات شهر در دوره‌‌های مختلف، مسجدسلیمان در حکم سکونت‌گاهی تأثیرپذیر از عوامل برون‌‌زا بررسی شده است که نتایج آن نشان می‌‌دهد تقابل فرایندهایی نظیر انقطاع برنامه‌‌ریزی شهری و تکیه بر اهداف تک‌‌بعدی اقتصادی با هویت شکل‌‌یافته و تعلق خاطر ساکنان شهر موجب پیچیدگی و تشدید مشکلات شهری در این سکونت‌گاه شده ‌‌است. https://economichistory.ihcs.ac.ir/article_580_793667023befa68cf99dcf8f85e55cee.pdf