جایگاه زبان و چاپ متون دینی فارسی در قرن ‌‌نوزدهم شبه‌قارة هند؛ خیزش اردو

نوع مقاله: علمی-ترویجی

نویسنده

دکترای تاریخ ، عضو پیوسته انجمن ایرانی تاریخ

چکیده

پیدایش فنّاوری جدید چاپ دسترسی عامۀ ‌‌مردم به اطلاعات و گردش سریع‌‌تر آن را امکان‌پذیر کرد. معیار‌‌سازیِ زبان‌‌های بومی برخاسته از چاپ‌‌ امری پذیرفته شده است که آگاهی هویتیِ جدیدی را میان گروه‌‌های اجتماعی سبب می‌شود. تا پیش از سال 1837 م/ 1253 ق، فارسی زبان رسمیِ حقوقی ـ دیوانی، بازرگانی، و فرهنگی شبه‌قاره بود و نخبگان هندو و مسلمان از آن استفاده می‌کردند و نیز زبان نوشتاریِ مسلمانان هندی برای مقاصد دینی بود. بعضی افول فارسی و خیزش اردو را به سیاست‌‌های زبانی استعماری نسبت می‌‌دهند و برخی دلایل دیگری را مد نظر دارند.
ورود چاپ به بنگال و سپس هند (1870 م/ 1287 ق) و درک قدرت آن از سوی علمای مسلمان به استفادۀ ‌‌گسترده از چاپ و تأسیس چاپ‌‌خانه‌‌ها به‌‌ویژه در نیمۀ ‌‌شمالی هند انجامید و توجه به مخاطبان بیش‌تر، آن‌‌ها را به ‌‌سمت «زبانِ مردم» (در این مقاله اردو) سوق داد. مقاله سعی در نشان‌دادن این چرخش زبانی (از فارسی به اردو) در بافتار جامعۀ ‌‌چندزبانیِ هندِ قرن ‌‌نوزدهم دارد که درنهایت، همچون عامل دیگری، به تضعیف جایگاهِ زبان فارسی در برابر گسترش زبان اردو، که رفته‌رفته خود را به‌مثابۀ هویت دینی ـ زبانی ِجدید مسلمانانِ شبه‌قاره‌‌ تقویت می‌‌کرد، انجامید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Status of Persian and Printing Persian Religious Texts in the 19th Century in India: Urdu rising

نویسنده [English]

  • Mehrdad Ramazannia
PhD in History, mehrdad_marznak@yahoo.com
چکیده [English]

Emerging printing technology caused more access to information and its rapid flow between people. Researchers are trying to standardize local languages according to printing development. It caused new identity awareness among social groups. Before 1837, Persian was official, legal, commercial and cultural language in Indian subcontinent and was used by Muslim and Hindu elites. Furthermore, Indian Muslims used it for writing religious texts. While some historians assign falling of Persian and rising of Urdu to colonial language policies, some other are searching another reasons. It seems that although Persian power and prestige is related to Tiymurian political dominance, their falling doesn’t result in the end of Persian presence in India, because in the late 18th and 19th century, a new stage of Persian presence in India was begun. A long with emerging printing, understanding its power by Muslim religious scholars, first in Bengal and later in all over the subcontinent, resulted in huge use of it and founding printing houses, especially in the north part of India, first of all. The possibility of access to more addressees (that now, because of emerging printing, it is more easy) led them to “people’s language” (Urdu). The present paper tries to show this language shift (of Persian to Urdu) in the context of multilingual society of India in the 19th century. Finally this kind of language shit could weaken Persian status and strength Urdu which gradually was considered as a new linguistic and religious identity among the subcontinent Muslims.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian
  • printing/publishing Persian books
  • Indian Muslim religious reformers
  • Urdu
  • translating Islamic religious texts