نوع مقاله: علمی-ترویجی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ، دانشگاه تبریز

چکیده

تبریز یکی از کانون‌‌های مهم انقلاب مشروطیت بود. با پیروزی مشروطیت و تشکیل انجمن ایالتی، نقش گروه‌های مختلف محلات تبریز از قشر کارگر تهی‌دست شهر گرفته تا مجاهدان، واعظان، روشنفکران، و تجار بسیار مؤثر و چشم‌گیر شد. به خواست انجمن ایالتی، در محلات تبریز انجمن‌های فرعی شکل گرفتند. از آن پس اعضای انجمن‌های ‌‌محلات که نمایندۀ انجمن مرکزی در محلۀ خود به‌شمار می‌آمدند، به فعالیت‌های ‌‌سیاسی و فرهنگی پرداختند. از سوی دیگر، اهالی هر محله نیز، از قشر‌های ‌‌مختلف، فعالیت‌های ‌‌فرهنگی و نظامی را آغاز کردند. تشکیل دسته‌های ‌‌مجاهدان و برگزیدن زبده‌ترین افراد نظامی به فرماندهی آنان و دفاع از مشروطیت در لحظات بحرانی از مهم‌ترین فعالیت‌های ‌‌نظامی آن‌ها بود. در این هنگام معارف‌دوستان، خیرین، و اعضای انجمن‌های مشروطه‌خواه ‌‌محلات به تأسیس مدارس و انتشار روزنامه پرداختند. با تشدید اختلاف‌ها، مخالفان مشروطه نیز در محلات دوه‌چی، سرخاب، و ششکلان برای مقابله با فعالیت‌های ‌‌مشروطه‌خواهان روزنامه منتشر کردند و انجمن تشکیل دادند. در این مقاله، با روش تحلیلی و توصیفی فعالیت دو گروه در محلات مشروطه‌خواه شامل اعضای انجمن‌های فرعی و اهالی غیر عضو انجمن هر محله در زمینه‌های ‌‌سیاسی و فرهنگی و نظامی بررسی می‌شود تا نقش این دو گروه در هر محله در دفاع از مشروطیت مشخص شود. در کنار آن، به فعالیت‌های ‌‌سیاسی، نظامی، و فرهنگی مخالفان مشروطیت در محلات تبریز برای مقابله با مشروطه‌خواهان و تلاش برای متوقف‌ساختن نهضت مشروطیت اشاره خواهد شد تا نقش ارزندۀ اهالی محلات مشروطه‌خواه در جلوگیری از سقوط نهضت مشروطیت نشان داده شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Tabriz Neighborhoods Activities in Constitutionalist Revolution

نویسنده [English]

  • Vali Dinparast

Assistant Professor, History, Tabriz University

چکیده [English]

Tabriz was one of the important centers in constitutionalist revolution. A long with constitutionalist triumph and establishing provincial association, the role of different groups of Tabriz neighborhoods (including poor workers as well as crusaders, preachers, intellectuals and businessmen) became very significant. Provincial association wanted to establish miner association in Tabriz neighborhoods. After that, neighborhoods association members, who were the representatives of the central association in their neighborhood, performed political and cultural activities. On the other hand, members of each neighborhood that belonged to different classes did cultural and military activities, for example establishing crusader groups and selecting the most outstanding military leaders and defense of constitutionalist system in critical times. They also founded new schools and published some newspapers. Because of aggravation of disagreements, constitutionalist system opponents in neighborhoods like Duhchi, Sorkhab and Sheshkalan also established associations and published newspapers to oppose constitutionalist system followers. In the present paper, we will study the political, cultural and military activities of two groups in neighborhoods following constitutionalist system, including members of miner association and non-members. Our purpose is recognizing their roles in each neighborhood when defending constitutionalist system. We will also refer to the political, military and cultural activities of their opponents in Tabriz neighborhoods to oppose constitutionalist system followers and try to stop establishing constitutionalist system. We will show constitutionalists significant role to prevent constitutionalist system falling.

کلیدواژه‌ها [English]

  • associations
  • constitutional system
  • neighborhoods
  • Tabriz
  • Provincial association