زمین‌لرزه تربت حیدریه در سال1302ش:تبعات و واکنش‌ها

نوع مقاله: علمی-ترویجی

نویسنده

دکتری تاریخ، دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر موسسه مطالعات تاریخ معاصر.

چکیده

بیان مساله: در این مقاله به یکی از حوادث مخرّب و اسفناک طبیعی پرداخته خواهد شد که طی دورة معاصر در یکی از مناطق شرقی ایران اتفاق افتاد یعنی زلزله مهیبی که تربت حیدریه در شرق ایران را در بهار1302ش لرزاند. در این راستا، دو هدف اصلی مقاله، پیامدها و آثار این زلزله از منظر اجتماعی و اقتصادی، و همچنین عملکرد و عکس­العمل نهادهای حکومتی و غیرحکومتی نسبت به این واقعه ناخوشایند در داخل و خارج از کشور است.روش پژوهش: با رویکرد کیفی بر مبنای داده­های نشریات، اسناد و مدارک آرشیوی، و با روش توصیفی-تحلیلی به دو مبحث اصلی مقاله پرداخته خواهد شد.نتایج پژوهش: یافته­ها دالِّ بر این است که این واقعه که یکی از مهیب­ترین بلایای طبیعی در تاریخ معاصر ایران بود، جدای از این­که مانند همة بلایای همجنس خود، پیامدهای زیانباری از منظر مر­گ­­ومیر، آسیب­های روحی و خسارات ابنیه، در پی داشته، از برخی معضلات فرهنگی در جامعه نیز پرده برداشت. با این­حال، در سویی دیگر، نمی­توان از نگرش­های نوع­دوستانه و احساس مسئولیّت در قبال زلزله­زدگان در داخل و خارج از کشور ایران طی آن برهة زمانی چشم­پوشی نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Torbat Heydarieh earthquake in 1302: consequences and reactions

نویسنده [English]

  • mohammad hassan pourghanbar
Phd in History from Shahid Beheshti university and Researcher at Institute for Iranian Contemporary Historical
چکیده [English]

In this article, one of the natural disasters will be considered, which occurred during a contemporary period in one of regions of Iran, an earthquake that rocked Torbat Heydarieh in eastern Iran in the spring of 1302. In this regard, there are two main goals: The consequences and effects of this earthquake in terms of social and economic, also, the performance and reaction of governmental and non-governmental institutions towards this unpleasant event both inside and outside the country. As these two main topics will be addressed  with the qualitative approach based on the data of journals, archival documents, Through descriptive-analytical method. The findings indicate that this incident was one of the most horrific natural disasters in contemporary Iranian history, Apart from the fact that, like all of its homosexual disasters, it has resulted in harmful consequences from the point of view of mortality, psychological damage and property damage, It also revealed some cultural problems in society. However, on the other hand, one cannot ignore altruistic views and a sense of responsibility towards the victims of this earthquake inside and outside Iran during that time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iran
  • Torbat Heydariyeh
  • earthquake
  • consequences
  • reactions
امیربهادر، جعفرقلی خان. خاطرات سرداراسعد بختیاری، به کوشش: ایرج افشار، تهران: اساطیر، 1372ش.

بهار، محمدتقی. تاریخ مختصر احزاب سیاسی،  جلد1، تهران: امیرکبیر، 1321ش.

مجلات و روزنامه­ها

الحق، سال 1302ش، شماره5.

ایران آزاد، سال1302ش، شماره3.

ایران، سال1302ش، شماره1462.

شفق سرخ، سال1302ش، شماره­های 147، 150، 151، 152، 157، 158، 162.

فکر آزاد، سال1302ش، شماره­های74، 75، 76، 77، 78،

قشون، سال1302ش، شماره­های 10، 11.

نوبهار، سال 1302ش، شماره­های 29، 30، 31، 32.

مرد آزاد، سال 1302ش، شماره96، 106،

منابع اسنادی و آرشیوی

اسناد موسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران

123-1479-12م ؛ 112-1479-12م؛ 117-1479-12م؛ 155-1479-12م؛ 115-1479-12م؛ 7-1873-11م؛ 10074-0-0ن؛

اسناد وزارت امور خارجه ایران :

سال 1302، کارتن30، پوشه 1 ؛   سال1302، کارتن44، پوشه1؛

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی

دوره چهارم، جلسات282، 288، 293،