پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ)پژوهشنامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی2383-12782220140306(This article has been removed from the list of articles due to the simultaneous publication of the article in two journals)
.The Role of Qahramanehs ('Female Commissioners') during the Second Era of Abbasid Dynasty (232–334 A.H.)( این مقاله به دلیل انتشار همزمان مقاله در دو نشریه از فهرست مقالات نشریه حذف شده است) نقش قهرمانهها در عصر دوم عباسی (232 - 334 ق117920FAعباساحمدوندگروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی /دانشگاه شهید بهشتیزهراامیریکارشناسی ارشد تاریخ و تمدن ملل اسلامی/ زنجانJournal Article20130816. <br /><br />پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ)پژوهشنامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی2383-12782220140306,Urban Defense Structure of Transoxiana in the Early Islamic Centuries: With an Emphasis on Bokhara and Samarkandساخت دفاع شهری ماوراءالنهر در قرون نخستین اسلامی1943921FAفاطمهاروجیاستادیار گروه تاریخ، دانشگاه تبریزجوادعلیپوردانشجوی دکتری تاریخ، دانشگاه تبریز(نویسنده مسئول)Journal Article20130809Attempts to gain security, as an important need of man throughout history, have always dealt with different types of defense equipment. The defensive measures taken with the aim of guaranteeing independence, maintaining territorial integrity, and protecting people against any invasion of the enemy, are whether military or civilian, respectively known as active and passive defense today. The passive defense measures, which are considered as important elements in providing security of cities, do not deal with direct use of weapons; but they include predicted and preventing measures in order to stand against the enemy without any fight or military involvement. On one hand, it imposes high costs on the enemy, and on the other hand, it improves the defensive power of domestic forces. <br />Given the strategic position of Transoxiana and the fact that for centuries, this area was faced with numerous attacks—especially from Turks— it was essential to observe the principles of passive defense in its urban structure through development of municipal border fortifications. Bokhara and Samarkand, as the most important cities in the area, had passive defense elements such as the arks, city walls, ramparts, battlements, gates, etc. The present paper aims to study the passive defense structure during the early Islamic period.تلاش برای دستیابی به امنیت بهعنوان یکی از مهمترین نیازهای انسان در طول تاریخ، با انواع وسایل دفاعی صورت میپذیرفت. اقدامات دفاعی که به منظور تضمین استقلال، حفظ تمامیت و امنیت ارضی و حراست از مردم خود در مقابل هرگونه تهاجم دشمن صورت میگیرد، به دو صورت نظامی و غیرنظامی است که امروزه به ترتیب دفاع عامل و دفاع غیرعامل نامیده میشود. اقدامات دفاع غیرعامل که در تأمین امنیت شهرها امری مهم محسوب میشود، نیازی به بهکارگیری مستقیم سلاح ندارد، بلکه شامل اقدامات از قبل پیشبینیشده برای مقابلۀ بدون درگیری با دشمن است تا ضمن بالابردن هزینههای دشمن، موجب افزایش قدرت دفاعی نیروهای خودی گردد. در این راستا، با توجه به موقعیت استراتژیکی ماوراءالنهر که قرون متمادی با یورشهای متعددی بهویژه از سوی ترکان مواجه بوده است، رعایت اصول دفاع غیرعامل در ساختار شهری، به صورت ایجاد استحکامات شهری و مرزی امری لازم بوده است. بخارا و سمرقند بهعنوان مهمترین شهرهای این منطقه دارای عناصر دفاع غیرعاملی چون ارگ، شارستان، ربض، برج و بارو، دروازه و ... بودهاند، که بررسی این ساختار در قرون نخستین اسلامی موضوع مقالۀ حاضر است.پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ)پژوهشنامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی2383-12782220140306The Importance and Economic Functions of Qom-Qasr-e Shirin Road in the Qajar Periodاهمیت و کارکردهای اقتصادی، راه قم ـ قصرشیرین در دورۀ قاجار4559922FAابراهیماصلانیاستادیار گروه تاریخ، دانشگاه اراکسعیدهسلطانی مقدمکارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه اراکJournal Article20130816The importance of Qom-Qasr-e Shirin road goes back to the years before Qajar. However, it became more significant during the Qajar period, as a result of improvement of the relations between Iran and the Ottoman Empire. The Qom-Qasr-e Shirin road was a path for exchanging agricultural products with Europe. The present paper aims to study the political and economic effects of this road. It was a descriptive-analytical research, and the related sources were reviewed to collect the data. It was concluded that Qom- Qasr-e Shirin road was the most important domestic road of Iran continued to the west Iranian borders. Due to its diverse functions, the road has had comprehensive effects on the political as well as economic lives of the cities, habitations, and houses along the path.اهمیت جادۀ قم ـ قصرشیرین به دورههای قبل از قاجار برمیگردد، اما در زمان قاجاریه و بهبود روابط ایران و عثمانی اهمیتی دوچندان به خود گرفت. این جاده زمینۀ مبادلات محصولات کشاورزی را به اروپا فراهممیکرد. نوشتار حاضر، به تأثیرات سیاسی، اقتصادی، راه قم ـ قصرشیرین میپردازد. <br />برای پاسخ به این پرسش، با استفاده از شیوۀ تحلیلی ـ توصیفی و بهرهگیری از منابع این دوره، به بررسی این موضوع پرداختهایم و به عبارتی تلاش میکنیم که نشان دهیم که راه قم ـ قصرشیرین در دورۀ قاجار، مهمترین راه داخلی ایران تا سرحدات غرب کشور بوده است. این راه به دلیل کارکردهای متنوعی که داشت، تأثیرات همهجانبهای را در حیات سیاسی و اقتصادی شهرها، سکونتگاهها و منازل واقعشده در طول مسیر بر جای گذارده است.پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ)پژوهشنامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی2383-12782220140306The Study of the Social Structure of Muslims’ Commercial Diasporas in Malabar and the Role of Iranian Sufis in the 13th and 14th Centuriesبررسی ساختار اجتماعی دیاسپوراهای تجاری مسلمانان در مالابار و نقش صوفیان ایرانی در سدههای 8 - 7 ق/ 14 - 13 م6181923FAعلیبحرانیپوراستادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید چمران اهوازسیده زهرازارعیدانشجوی دکتری تاریخ ایران اسلامی /دانشگاه شیرازJournal Article20130721Muslim Diasporas in Malabar were formed by different ethnics and social classes, including local groups, immigrants, and hybrids. They also consisted of various social classes ranging from Indian local governors and merchants –whether strangers or locals- to hybrid Indian Muslim dealers (the <em>Mapillas</em>) and even the Iranian Sufis. It seems that the type of the constituting classes as well as their interrelations was influenced by those who, due to their social status and esteem, were in power. Therefore, the present descriptive-analytical research aims to study the position and role of Sufis in the Muslim Diasporas in Malabar. The research was of a historical approach using the theoretical framework of Diasporas. The results confirmed the hypotheses, and indicated that Sufis acted as the mediators for making an atmosphere of moderation, cooperation, mutual understanding, and interaction between local and the immigrant communities.اقشار و اقوام گوناگونی در تشکیل جماعات دیاسپورایی مسلمانان در مالابار مؤثر بودند که از دو گروه بومی و مهاجر و یک گروه دورگه تشکیل میشد، اما شامل اقشار متنوعی بود که از حاکمان محلی هند، «بازرگانان غریب و شهری (بومی)» تا دلالهای دورگۀ هندو ـ مسلمان (ماپیله) را دربرمیگرفتند. صوفیان ایرانی نیز در این جوامع حضور داشتند. به نظر میرسد که در این نوع جوامع دیاسپورایی، نوع رابطه میان این اقشار و سازوکارِ این ارتباط تحتتأثیر کسانی شکل میگرفت که قدرت خود را از نفوذ و منزلت اجتماعی بهدستمیآوردند. از این رو، مقالۀ حاضر بر آن است که با روش تحقیق تاریخی و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، با مدّ نظر قراردادن الگوی نظری دیاسپورا، جایگاه و نقش صوفیان یادشده را در دیاسپورای مسلمانان در سواحل مالابار بررسی کند. یافتههای تحقیق در جهت تأیید فرضیه بوده و حاکی از آن است که صوفیان بهعنوان تأمینکنندۀ فضای تعامل و همکاری و تفاهم میان جماعات مهاجر و بومی در درون جوامع دیاسپورای مسلمانان عمل میکردند.پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ)پژوهشنامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی2383-12782220140306Arthur Millspaugh’s Income Tax Lawقانون مالیات بر درآمد آرتور میلسپو8397924FAکریمسلیمانیاستادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید بهشتیجمیلهعزیزخواهکارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی/شهید بهشتیJournal Article20130819The American advisor, Dr. Arthur Millspaugh’s, travelled to Iran in 1943 accepting the Iranian government invitation to organize the existing economic chaos. He was on the belief that balancing the budget and controlling the inflation required incurring high taxes on high incomes. So, he proposed the income tax bill to the National Consultative Assembly. On November 11, 1943, the Assembly passed the bill, which consisted of 27 paragraphs. The new tax rates were based on the American tax system, but the individual exemptions, wrong declaration statements, and the loss resulted by the delayed payments were among the barriers to execution of the new law. The present study was a descriptive-analytical research based on the historical data, which was collected using the sources available at the National Library and Archives of the I.R of Iran, Center for International Research and Education of the Ministry of Foreign Affairs, the debates at the 13<sup>th</sup> and 14<sup>th</sup> terms of the Iranian National Assembly, the archive of the <em>Ettela'at</em> Newspaper for the years 1943 and 1944. The main research question was what the provisions of the income tax law, set by Millspaugh, were and what reactions different classes of people showed to that.دکتر آرتور میلسپو، مستشار امریکایی، در سال 1321 با دعوت دولت ایران به منظور ساماندادن به وضعیت آشفتۀ اقتصاد، وارد ایران شد. او بر این باور بود که به منظور تعادل بودجه و مبارزه با تورم، باید بر درآمد کسانی که سودهای هنگفت میبرند، مالیات فراوان وضعکرد؛ بنابراین، وی لایحۀ مالیات بر درآمد را به مجلس تقدیم کرد. مجلس شورای ملی در تاریخ 19 آبان 1322، لایحۀ مالیات بر درآمد را طی 27 بند تصویب کرد. مبنای نرخهای جدید، نظام مالیاتی امریکا بود، اما معافیتهای فردی، جریمۀ تسلیم اظهارنامۀ خلاف و زیان دیرکرد، از عواملی بودند که مانع اجرای قانون جدید شدند. پرسش اساسی مقالۀ حاضر که با استفاده از اسناد سازمان اسناد ملی ایران، اسناد مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی وزارت امور خارجۀ ایران، مذاکرات مجلس دورۀ سیزدهم و چهاردهم شورای ملی ایران، روزنامۀ اطلاعات سالهای 1322 و 1323 و همچنین روش توصیف و تحلیل اطلاعات تاریخی تنظیم گردیده، این است که مفاد قانون مالیات بر درآمد تنظیمشده از سوی میلسپو چه بوده و واکنشهای اقشار مردم نسبت به این مالیات چگونه بوده است؟پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی (با همکاری انجمن ایرانی تاریخ)پژوهشنامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی2383-12782220140220Economic Policies in the Governing Systems of Samanids and Ghaznavidsسیاستهای اقتصادی نظامهای حکومتی سامانی و غزنوی99125925FAسید محمدنوع پسنداستادیار گروه مدیریت، دانشگاه گیلانهیروعیسویدانشجوی کارشناسی ارشد MBA/ دانشگاه گیلانJournal Article20130820Economy and politics are so interrelated that none of them can remain stable without the other. This issue has frequently been addressed throughout the history. But in the past, there was not the science of economics as it is today; therefore, the historical and literary writings on politics, household management, and moral science – the three components of scientific wisdom – should be consulted to gain the necessary information.سیاست و اقتصاد ارتباطی تنگاتنگ با یکدیگر دارند و هیچیک از این دو بیدیگری نمیتواند قوام و ثباتی داشته باشد. این نکتهای است که در درازنای تاریخ پیوسته به آن توجه شده است. اما، در گذشته به مانند امروز علم اقتصاد وجود نداشته، بنابراین برای دانستن برخی از مسائل اقتصادی باید به کتابهای تاریخی و ادبی مربوط به سیاست، تدبیر منزل و علم اخلاق که اجزای سهگانۀ حکمت علمی است، رجوع کرد تا اطلاعات مورد نیاز را بهدستآورد؛ همان امری که این پژوهش در نظر دارد با مطالعۀ آن و به روش تحقیق تحلیلی ـ توصیفی به این پرسش پاسخ گوید که سیاستهای اقتصادی نظامهای حکومتی سامانی و غزنوی چگونه بوده است و منابع مالی این دولتها از کجا تأمین میشده است که بر پایة آن، مسائل مالی و بازرگانی و اقتصادی کشور را اداره میکردند. دستاورد تحقیق نشان از آن دارد که نظام مالی و اقتصادی این دولتها مبتنی بود بر اخذ مالیاتهایی معمول که دربرگیرندة خراج و مالیاتهای ویژه بود؛ خراج یا مالیات بر زمین و محصولات کشاورزی مناطقی که ولایات آن تحت حکومت آنان بود و برای گردآوری آن کارگزاران سلاطین با تودههای مردم در ارتباط مستقیم بودند. افزون بر این، این دولتها از طریق دادوستد کشاورزی، تجارت بینالمللی خاصه زمانی که بازرگانان برای خزانه تجارت میکردند، غارتها، غنایم جنگی، در معرض فروش قراردادن مناطق غارتشده و فروش اسرا منابع مالی خویش را تأمین میکردند.